Narzędzie audytu wewnętrznego, może stać się doskonałym uzupełnieniem procedur kontroli wewnętrznej i jako takie, mogą być w przedsiębiorstwie lub w podmiotach, organach sektora finansów publicznych organach, wprowadzane symultanicznie. Gdy audyt wewnętrzny uruchamiany jest w firmie, budzi to zazwyczaj pewien rodzaj nieufności – któż bowiem z nas, czy to w życiu osobistym, czy w pracy zawodowej lubi być poddawany kontroli i ocenie?

Audyt wewnętrzny – narzędzie stare jak cywilizacja Mezopotamii!

Archeolodzy i historycy, zajmujący się, najstarszą w dziejach ludzkości, cywilizacją środkowoazjatyckiego międzyrzecza, odkryli, iż dokumenty finansowe w postaci glinianych tabliczek, noszą ślady skrupulatnej weryfikacji prawdziwości zapisanych na nich danych. O podobnych doniesieniach dowiemy się z publikacji opisujących znaleziska z kręgu cywilizacji chińskiej czy kultur semickich (fenickiej, żydowskiej) ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Nie powinno nas to dziwić, ponieważ każda ówczesna, scentralizowana kultura prawna i administracyjna (zazwyczaj były to monarchie lub wręcz teokracje), by się utrzymać przy władzy, potrzebowała jakiegoś systemu sprawdzającego przebieg procedur administracyjnych czy finansowych. Dzisiejszym przedsiębiorstwom, nie grozi raczej spektakularny przewrót i upadek domu panującego w wypadku, gdy kierujący nim zlekceważą kontrolę i audyt wewnętrzny Pwc. Niemniej są to narzędzia niezbędne dla podmiotu, w dalszej perspektywie wykonywania jego żywotnych funkcji gospodarczych lub administracyjnych.

Audyt wewnętrzny jako podpora w sprawnym funkcjonowaniu firmy

Dłuższa perspektywa czasowa, unaoczni każdemu menadżerowi, któremu leży na sercu sprawne działanie (i rozwój) firmy, iż bez owego narzędzia ani rusz, zwłaszcza w obszarze oceny efektywności procesów oraz przy zarządzaniu ryzykiem. Audyt wewnętrzny niegdyś utożsamiany z kontrolą finansowo-księgową, w chwili obecnej zyskał swoista autonomię, jako mechanizm, mający na celu nie tyle wytknięcie błędów ludzkich, ile bardziej jako pomoc w usprawnieniu procesów. W tym wydźwięku, jest to tzw. audyt wewnętrzny operacyjny. Audytor wewnętrzny bada w tym wypadku, czy system skutecznie realizuje postawione przed nim zadania i czy działania operacyjne, podejmowane przez kierujących, rzeczywiście zmierzają do realizacji planów.

Ex-ante – niuans odróżniający audyt wewnętrzny od kontroli

Jest to ciekawe podejście, będące wyróżnikiem audytu wewnętrznego, w opozycji do „zwykłej” kontroli. Polega na tym, iż audytor mając do dyspozycji przejrzysty wgląd w strukturę samego procesu, w swoisty sposób wyprzedza efekty funkcjonowania owego procesu i ocenia z góry, czy dane działania będą miały szanse powodzenia. Owo prognozowanie, czy też rzutowanie optymalności procesów na przyszłe wyniki, mimo iż niepozbawione statystycznego błędu prognostycznego, jest szeroko wykorzystywane przy zarządzaniu ryzykiem w firmie.